wtorek, 16 sierpnia 2011

XXI wizyta w Polsce (8): Niemiecki Obóz Zagłady w Bełżcu

Na zakończenie mojego pobytu w Polsce - odwiedziłem Niemiecki Obóz Zagłady w Bełżcu. To tutaj od marca do grudnia 1942 r. Niemcy zamordowali ponad pół miliona ludzi.

W obozie zagazowano przede wszystkim Żydów, oraz kilka transportów Romów i ok. 1500 Polaków skazanych za ukrywanie i pomoc Żydom. Po zakończeniu działalności obozu Niemcy starali się starannie zatrzeć wszelkie ślady. Przez wiele lat to miejsce było niemal kompletnie zapomniane, dopiero w 1963 r. wzniesiono tutaj obelisk ze stosowną informacją. Od 2004 r. istnieje tutaj nowy, robiący ogromne wrażenie pomnik, oraz niewielkie muzeum, głównie z ekspozycją fotograficzną.

Współczesny pomnik odwołuje się do biblijnego opisu przejścia Żydów przez Morze Czerwone. W miarę gdy wchodzimy w głąb tego pomnika-instalacji coraz głośniejsze staje się echo naszych kroków. Wokół pomnika możemy odczytać nazwy miejscowości z których zostali wywiezieni Żydzi do obozu zagłady w Bełżcu.

/Powyżej: fragment pomnika ku czci Żydów, Romów i Polaków zamordowanych w Bełżcu przez Niemców/

poniedziałek, 15 sierpnia 2011

XXI wizyta w Polsce (7): Lubycza Królewska

Krótka wizyta w Lubyczy Królewskiej - mieszkałem tutaj przez 20 lat, zanim wyjechałem do Krakowa, a później - do Cork, to tutaj chodziłem do podstawówki i do technikum.

Lubycza Królewska została niemal całkowicie zniszczona podczas II wojny światowej, ludność "wymieniona" (w czasie wojny wymordowano mieszkających tutaj Żydów - i sporą część Polaków, a po wojnie wysiedlono Ukraińców) stąd została przerwana pewna ciągłość historyczna, datująca się od XV w. Z tych samych powodów w samej miejscowości nie ma zbyt wiele do zobaczenia, jeżeli chodzi o zabytki. Jednym ze starszych budynków jest pochodzący z 1904 r. (później rozbudowany) kościół parafialny. Dopiero kiedy wyjechałem do Irlandii uświadomiłem sobie, że zdobi go krzyż... celtycki ;-)


/Powyżej: kościół parafialny MB Różańcowej i Aniołów Stróżów w Lubyczy z 1904 roku. Kościół jest neogotycki, z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem, z XVI wieku, pochodzącym z Rawy Ruskiej/ 

Niemniej warto tutaj przyjechać dla pięknej okolicy, dla Roztocza, a miłośnicy historii najnowszej - dla obejrzenia bunkrów linii Mołotowa, jaka biegła nieopodal Lubyczy Królewskiej. W pobliżu znajdują się także m.in. rezerwaty: Skamieniałych Drzew i Źródlisko. Szczególnie warty polecenia jest ten pierwszy, który jest wyjątkiem w całej Europie: znajdują się w nim fragmenty skamieniałych drzew powstałych w wyniku procesów trwających miliony lat. Ponadto - w okolicy jest spora ilość zabytkowych cerkwi.

Do Lubyczy Królewskiej trafił jest bardzo łatwo: leży przy trasie Warszawa - Lublin - Lwów, nieopodal, w Hrebennem, znajduje się przejście graniczne.

niedziela, 14 sierpnia 2011

XXI wizyta w Polsce (6): Tomaszowski Jarmark Ordynacki

Będąc w Tomaszowie Lubelskim, trafiłem na Tomaszowski Jarmark Ordynacki. Była to impreza z okazji 390-lecia nadania praw miejskich tej miejscowości.

Przez kolejne dwa wieczory oglądałem w centrum miasta kabarety, discopolowy zespół Model MT, koncert zespołu Sonante oraz Lolek Orkiestra, który - przebierając się - przedstawił biesiadę sarmacką, góralską, rosyjską, latynoamerykańską i włoską. Momentami - było zabawnie ;-)

/Powyżej: występ jednego z kabaretów w skeczu "Hejnał Mariacki"/

sobota, 13 sierpnia 2011

XXI wizyta w Polsce (5): Kargul i Pawlak w Suścu

Kolejny dzień - tym razem w Suścu, wiosce k. Tomaszowa Lubelskiego.

Przy wjeździe do Suśca znajduje się drewniany pomnik Kargula i Pawlaka, bohaterów znanej komediowej trylogii. Rzeźbę z drzewa lipowego wykonał miejscowy artysta Jan Wiatrzyk, pomnik został odsłonięty 5 lipca 2009 r. Figury bohaterów nie znalazły się tam przypadkiem - to właśnie w Suścu 21 maja 1930 r. urodził się Sylwester Chęciński, reżyser m.in. "Samych swoich", "Nie ma mocnych" i "Kochaj albo rzuć".

Susiec, czy też jego najbliższe okolice, słynie z walorów i szlaków turystycznych. Ja, z braku czasu niestety, wybrałem się tylko na krótki spacer przez rezerwat przyrody Czartowe Pole, ale w Suścu można spokojnie spędzić cały tydzień lub dwa, a nawet dłużej.

/Powyżej: pomnik Kargula i Pawlaka w Suścu/

Dopisek z 20 maja 2024 roku: po 13 latach trafiliśmy znowu do tej miejscowości, ale pomnik, jak widać poniżej, jest już nieco inny ;-)

/Powyżej: nowy pomnik Kargula i Pawlaka w Suścu/

piątek, 12 sierpnia 2011

XXI wizyta w Polsce (4): UFO w Emilcinie

Prosto z Lublina pojechałem do Emilcina. To niewielka, niemal niczym nie wyróżniająca się wioska w woj. lubelskim. Poza jednym: 10 maja 1978 r. miał wylądować tam statek Obcych. 33 lata później w środku wioski stanął jedyny w Polsce, a być może i na świecie, pomnik upamiętniający wizytę UFO.

/Powyżej: pomnik UFO w Emilcinie/

Pomnik został postawiony 15 października 2005 r. przez Fundację Nautilus. Napis na pomniku głosi: "10 maja 1978 roku w Emilcinie wylądował obiekt UFO. Prawda nas jeszcze zadziwi… Fundacja NAUTILUS 2005 r." Nieopodal pomnika znajduje się tablica z krótko opisaną historią tego, co wydarzyło się w Emilcinie.

Głównym świadkiem spotkania z UFO był Jan Wolski, rolnik mieszkający w Emilcinie. To on miał spotkać dwie istoty, z którymi udał się do ich pojazdu. Tam został poddany badaniom, po których pozwolono mu odejść. Świadków wizyty kosmitów było więcej, jeden z mieszkańców który zaprowadził mnie na łąkę na której miał wylądować obiekt UFO twierdził, że huk startu słyszeli wszyscy we wsi. Wkrótce w Emilcinie pojawiła się prasa i telewizja, Jan Wolski był badany przez biegłych lekarzy, którzy wykluczyli możliwość konfabulacji. Co więc wydarzyło się w Emilcinie? No cóż, być może faktycznie "prawda nas jeszcze zadziwi"...

Po kilkunastu latach, po śmierci Wolskiego, zaczęto powoli zapominać o całej sprawie. Dlatego Fundacja Nautilus postawiła tam pomnik dla upamiętnienia tego, swego czasu bardzo głośnego w Polsce wydarzenia, które przeszło do historii jako "Zdarzenie w Emilcinie".

Tak na marginesie, mieszkańcy wioski nigdy nie czerpali - i do dzisiaj nie czerpią żadnych profitów z tego wydarzenia. Oprócz pomnika - nie ma tam absolutnie nic, za co turysta mógłby zapłacić, choćby nawet chciał...

.......................
dopisek z 9.02.2012 r.: O tym, co wydarzyło się w Emilcinie, można przeczytać w książce Zbigniewa Blani-Bolnara pt.: "Zdarzenie w Emilcinie". O książce napisałem TUTAJ.

czwartek, 11 sierpnia 2011

XXI wizyta w Polsce (3): Lublin

Kolejny dzień, czy też raczej - pół dnia, spędziłem w Lublinie. Fantastyczne miasto, w którym m.in. studiowałem.

/Powyżej: Zamek Królewski/

Najpierw odwiedziłem Zamek Królewski, którego początki sięgają XII w. Byłem tutaj jako dziecko, wtedy, jak to na dziecku, największe wrażenie wywarła na mnie legenda o Czarciej Łapie i stół z wypalonym odciskiem dłoni. W skrócie: w 1637 roku w lubelskim Trybunale Koronnym odbył się proces pewnej ubogiej wdowy, której przeciwnikiem był bogaty szlachcic. Chociaż dowody ewidentnie wskazywały na niewinność kobiety, przekupiony sąd wydał wyrok korzystny dla bogacza. Wówczas wdowa zwróciła się w stronę wiszącego krucyfiksu i zawołała: "Gdyby diabli sądzili, wydaliby sprawiedliwszy wyrok!". Jeszcze tej samej nocy diabli zjawili się w sądzie i rozstrzygnęli spór na korzyść wdowy, a jeden z nich wypalił odcisk swojej dłoni na drewnianym pulpicie stołu. Chrystus wiszący na krucyfiksie spuścił głowę, nie mogąc patrzeć na to, że diabelskie sądy są sprawiedliwsze od ludzkich. Tyle legenda, stół z wypaloną czarcią dłonią można obejrzeć w holu lubelskiego zamku, a rzeczony krucyfiks - w jednej z kaplic Archikatedry Lubelskiej.

Zwiedziłem także rzeczoną Archikatedrę Lubelską. Znajduje się tam m.in. kopia Całunu Turyńskiego. Godna uwagi jest także m.in. Zakrystia Akustyczna: gdy jedna osoba mówi coś szeptem będąc odwróconą do ściany - możemy to bardzo wyraźnie usłyszeć będą w po przeciwnej stronie sporych rozmiarów pomieszczenia. W archikatedrze znajdują się również krypty w których spoczywają biskupi lubelscy.

Na koniec odwiedziłem moją dawną uczelnię, a konkretnie - udałem się na Plac Litewski, gdzie znajduje się budynek Wydziału Politologii UMCS. Ostatni raz byłem tutaj 15 lat temu...

/Powyżej: Plac Litewski/

XXI wizyta w Polsce (2): kocham Polskę

Nieopodal Wawelu zauważyłem wielki balon, z napisem "Kocham Polskę".

/Powyżej: krakowski balon/

Po jednej stronie jest "Kocham Polskę", po drugiej - "Kocham Kraków", a po bokach, jakżeby inaczej, wielkie logo jednej z firm produkujących materiały budowlane.

No wszystko pięknie, tylko nośnik reklamowy do takich wyznań wydaje mi się nie do końca przemyślany. Bo nie wiem, czy autor tego wyznania naprawdę tak czuje, czy to miłosne wyznanie jest jedynie pretekstem do umieszczenia reklamy wspomnianej firmy, i tym samym - jesteśmy robieni w balona? ;-)

Być może takie odczucia mieli mieszkańcy Krakowa, którzy kilka tygodni temu ostrzelali ten balon... z kuszy.

wtorek, 9 sierpnia 2011

XXI wizyta w Polsce (1): nie chodź, nie szukaj, bo cię naciągną...

Przez najbliższy tydzień - będę w Polsce. Jeden dzień w Krakowie, pozostałe - zobaczymy, w planach mam m.in. Lublin i... Emilcin. Lublin - bo chociaż Lublin to nie Dublin, to jednak poprzez studia byłem z tym miastem trochę związany, a Emilcin - bo jest tam jedyny w Polsce pomnik... UFO ;-)

Lot Wizzairem z Cork do Pyrzowic, później bus do Krakowa. W samolocie swoim zwyczajem niemal natychmiast zasnąłem, ale nie na długo - za mną siedziała para z dzieckiem, które wkrótce zaczęło przeraźliwie płakać, ba - krzyczeć wręcz. Niektóre małe dzieci bardzo źle znoszą lot, więc nie ma się co dziwić. A dzieci w samolocie pełno, i to rozmieszczonych nie w jednym miejscu, ale porozkładanych jak rodzynki w cieście.

Na marginesie: podczas ostatniego Censusu w Irlandii ze zdumieniem odkryto, że wbrew trąbieniu o kryzysie na Zielonej Wyspie i związanym z nim rzekomą masową emigracją Irlandczyków (którzy emigrowali niemal zawsze - taka już ich narodowa tradycja) oraz rzekomymi powrotami Polaków do domu - liczba ludności Irlandii znacznie wzrosła. Konkretnie: w Irlandii trwa babyboom, rodzi się bardzo dużo dzieci, głównie - dzieci imigrantów, a wśród nich lwią część stanowią oczywiście dzieci Polaków. Te dzieci z reguły mają od razu obywatelstwo irlandzkie, i niewykluczone, że kiedyś część z nich właśnie Irlandię uzna za swoją ojczyznę.

M.in. po przekroju pasażerów widać, jak bardzo zmieniła się Polonia w Irlandii. Na początku - większość podróżnych to byli faceci, często umilający sobie podróż spożywaniem takich czy innych płynów mniej lub bardziej procentowych. Teraz - w coraz większej liczbie są to rodziny z dziećmi. Tak czy owak, następnym razem chyba postaram się o jakieś zatyczki do uszu ;-)

W trakcie lotu, skoro o spaniu nie było mowy, przeglądałem sobie gazetkę Wizzaira, wypakowaną, rzecz jasna, głównie reklamami. Firmy z różnych krajów reklamowały przede wszystkim swoje hotele czy sklepy, natomiast polskie reklamy naprawdę wyróżniały się na tym nudnym tle: najpierw wpadła mi w oko reklama firmy skupującej złom i wywożącej śmieci (poważnie!), następnie - oferta firmy detektywistycznej specjalizującej się w śledzeniu, zakładaniu podsłuchów, itp., a na końcu potencjalnych klientów zachęcały do odwiedzin mniej lub bardziej zakamuflowane w nazwie agencje towarzyskie. Złom, podsłuchy i burdele? No cóż, mam nadzieję że nikt na podstawie takich reklam nie wyrobi sobie błędnego zdania o naszym kraju...

Po wylądowaniu, kontrola paszportowa. Otwarte dwa okienka, oczywiście nie obok siebie tylko oddalone tak daleko, jak to było możliwe. Niemal natychmiast jedno z nich zostało zablokowane, bo panu celnikowi coś tam się nie zgadzało przy jednej z, a jakże, rodzin. Ludzie z tej "zaczopowanej" kolejki zaczęli przechodzić do drugiej, o dziwo poruszającej się bardzo sprawnie, ale wtedy "powarkiwali" na nich ci z kolejki pierwszej, bo dochodzący nie szli rzecz jasna potulnie na koniec, tylko próbowali dochodzić na tej samej "wysokości" na której znaleźli się w swojej poprzedniej kolejce.

Stojąc do jedynego czynnego okienka odprawy paszportowej (bo drugie, zablokowane, się nie liczy), zacząłem oglądać swój "bilet" na busa. Kupiłem go kilka dni przed wylotem, wydrukowałem dzień wcześniej, ale, przyznaję, wczytałem się w niego dopiero w tejże kolejce.

I tak na tym moim bilecie przeczytałem tekst, który od razu wprowadził mnie w tzw. "polski klimat" ;-) a mianowicie: "Odbiór pasażerów z lotniska Pyrzowice odbywa się o wyznaczonej godzinie z przed terminali A lub B, prosimy nigdzie nie chodzić i nie szukać busa, oznakowany bus podjedzie pod terminal. (...) Uprzejmie prosimy nie pytać o nasze busy kierowców firmy XXXXXXXX gdyż będziecie wprowadzeni w błąd jak setki innych pasażerów a do tego będziecie naciągnięci na zakup dodatkowego biletu na przejazd autobusem tej firmy".

/Powyżej: fragment "biletu" z rzeczonym tekstem. Kliknij aby powiększyć./
Jak widać, pod pyrzowickim lotniskiem trwa jakaś wojenka pomiędzy kierowcami busów wożących pasażerów do Krakowa, czy Katowic. Mnie to oczywiście osobiście ani ziębi ani grzeje, nie moje małpy, etc. Nie mam nic ani do jednej ani do drugiej firmy, raz jeżdżę takim busem z jednymi, a raz innym z drugimi, w zależności który mi w danym momencie bardziej pasuje. Dlatego m.in. nie podaje nazwy żadnej z firm, bo nie chodzi o to, kto jest dobry a kto zły, tylko o to, że już "na dzień dobry" w Polsce mam zafundowany gratis "polski klimat" i ostrzeżenie, że mogą mnie tutaj naciągnąć ;-)

A takie przepychanki między przewoźnikami są w zasadzie wszędzie, gdzie pojawia się możliwość zarobku (w domyśle: łatwego i szybkiego). Pamiętam z lat 90-tych ub.w. (Boże, jak to brzmi... ;-) taką wojenkę krakowskich pseudotaksówkarzy przed dworcem głównym PKP: tam się dopiero dantejskie sceny działy, na czele z przebijaniem opon innym taryfiarzom którzy nie należeli do tej mafijnej grupki i z naciąganiem klientów nie znających miasta na przejażdżkę po całym Krakowie za bajońskie ceny. Na szczęście pogoniono ich już stamtąd, chociaż wiele wody w Wiśle musiało upłynąć zanim to się stało...

Tak czy owak, dojechałem szczęśliwie ;-)

Wystawa w Cork Airport

Z okazji 50-lecia istnienia lotniska w Cork, w jego hali ma miejsce wystawa fotograficzna dokumentująca minione pół wieku tego obiektu: od wyrównania pierwszego metra ziemi pod budowę - po wizytę królowej Elżbiety II.

Na poszczególnych zdjęciach możemy zobaczyć prace przy budowie lotniska - od porządkowania terenu po oddanie gotowego obiektu, słynne osobistości które korzystały z tego portu lotniczego, nietypowe ładunki jakie dostarczano, itd., itp.

Naprawdę warto obejrzeć.

niedziela, 7 sierpnia 2011

Coraz więcej internautów, coraz mniej wypożyczalni dvd

Wraz z dostępem do internetu coraz większej ilości osób, niektóre biznesy w Cork kończą działalność...

W 2005 r. pisałem TUTAJ o boomie na kafejki internetowe w Cork, a z kolei TUTAJ napisałem że już po 2-3 latach właściciele tych kafejek zaczęli je zamykać, a te które przetrwały musiały znacznie obniżyć ceny. Podobnie jest teraz z wypożyczalniami filmów na dvd.

Sam jeszcze 6 lat temu korzystałem z dwóch takich wypożyczalni znajdujących się nieopodal mojego domu, a dzisiaj - po jednej z nich już dawno nie ma śladu, a druga - właśnie niedawno również zakończyła działalność, zostawiając po sobie lokal do wynajęcia (na zdjęciu obok).

Wg mnie, pomijając wszelkie inne możliwe okoliczności, jest to, podobnie jak w przypadku kafejek internetowych, niewątpliwie wpływ coraz bardziej powszechnego dostępu do internetu. Niemal każdy film (pomijam w tym momencie kwestię legalności) można bez trudu znaleźć w sieci. Mało tego, niektóre filmy - można praktycznie znaleźć lub kupić tylko w sieci, czego przykładem jest choćby "Man of Aran", kultowy irlandzki film którego nie mogłem znaleźć w Cork w żadnym "pamiątkarskim" sklepie (pomimo że innych irlandzkich filmów było sporo), ani nawet w głównym oddziale biblioteki miejskiej. Udało się dopiero w internecie...

Stąd nic dziwnego, że przyszedł koniec na tego rodzaju biznes...